Przeszukanie mieszkania lub firmy. Jak się zachować?
Wizyta Policji w Twoim mieszkaniu lub siedzibie firmy bez uprzedzenia może budzić niepokój. Funkcjonariusze mogą pojawić się niespodziewanie, zażądać wydania określonych przedmiotów, a następnie przystąpić do przeszukania.
W takiej sytuacji łatwo działać pod wpływem stresu. Najważniejsze jest, żeby zachować spokój, ustalić, na jakiej podstawie prowadzone są czynności i zwracać uwagę na to, co dokładnie jest przeszukiwane i zatrzymywane.
Samo przeszukanie nie oznacza automatycznie, że jesteś w kręgu osób podejrzanych. Może zostać przeprowadzone również u innej osoby, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że znajduje się tam osoba podejrzana albo rzeczy, które mogą stanowić dowód w sprawie.
1
Sprawdź podstawę przeszukania
Co do zasady przeszukanie przeprowadza się na podstawie postanowienia sądu lub prokuratora. Przed rozpoczęciem czynności postanowienie powinno zostać Ci okazane.
Zapoznaj się z jego treścią. Sprawdź przede wszystkim, jakiego miejsca dotyczy przeszukanie, jaki jest jego cel oraz czego szuka Policja.
Przeszukanie bez nakazu
Wbrew powszechnemu przekonaniu do przeprowadzenia przeszukania nie jest konieczne postanowienie sądu lub prokuratora.
W przypadkach niecierpiących zwłoki, funkcjonariusze mogą przystąpić do przeszukania po okazaniu nakazu kierownika swojej jednostki albo legitymacji służbowej.
Takie przeszukanie podlega następnie zatwierdzeniu przez sąd lub prokuratora. Jeżeli chcesz otrzymać postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia przeszukania, zgłoś takie żądanie do protokołu. Postanowienie powinno zostać Ci doręczone w terminie 7 dni od dnia przeszukania.
2
Ustal, czego funkcjonariusze szukają
Przed rozpoczęciem przeszukania powinieneś zostać poinformowany o jego celu i wezwany do wydania poszukiwanych przedmiotów.
Warto od początku wiedzieć, czego dotyczy czynność. Może chodzić między innymi o dokumenty, telefon, komputer, nośniki danych, pieniądze albo inne przedmioty mające znaczenie dla prowadzonego postępowania.
Nie traktuj przeszukania jak przesłuchania. Nie ma potrzeby, żeby przy okazji czynności samodzielnie wyjaśniać całą sprawę lub przedstawiać swoją wersję wydarzeń.
3
Bądź obecny przy przeszukaniu
Masz prawo być obecny podczas przeszukania.
Możesz również wskazać inną osobę, która ma uczestniczyć w czynności, jeżeli jej obecność nie uniemożliwi przeszukania ani nie utrudni go w istotny sposób.
4
Zwracaj uwagę na to, co zostaje zatrzymane
W trakcie przeszukania funkcjonariusze mogą zatrzymać rzeczy, które mogą stanowić dowód w sprawie albo podlegają zajęciu w postępowaniu karnym.
Dotyczy to również urządzeń elektronicznych i znajdujących się na nich danych.
Zwróć uwagę, czy zatrzymywane przedmioty zostały dokładnie opisane. Osoba zainteresowana powinna otrzymać pokwitowanie wskazujące, jakie przedmioty zostały zatrzymane i przez kogo. Protokół powinien również zawierać dokładną listę zatrzymanych rzeczy oraz godzinę rozpoczęcia i zakończenia przeszukania.
5
Przeczytaj protokół przed podpisaniem
Z przebiegu przeszukania sporządzany jest protokół.
Nie podpisuj go automatycznie. Sprawdź zawarte w nim dane.
Sprawdź
- godzinę rozpoczęcia i zakończenia przeszukania,
- podstawę przeprowadzenia czynności,
- listę zatrzymanych przedmiotów,
- sposób opisania zatrzymanych rzeczy, w tym urządzeń lub dokumentów,
- czy odnotowano zgłaszane przez Ciebie uwagi.
Jeżeli nie zgadzasz się z treścią protokołu, przy jego podpisywaniu możesz zgłosić zastrzeżenia. Powinny zostać odnotowane w protokole wraz z oświadczeniem osoby przeprowadzającej czynność.
Czy można odmówić wpuszczenia Policji do mieszkania lub firmy?
Możesz żądać wskazania podstawy prawnej przeszukania, ale nie możesz skutecznie sprzeciwić się jego przeprowadzeniu. Pamiętaj, że w określonych sytuacjach Policja może przystąpić do przeszukania wyłącznie po okazaniu legitymacji służbowej.
Odmowa wpuszczenia funkcjonariuszy nie jest więc dobrym rozwiązaniem i może zostać potraktowana jako utrudnianie postępowania. Jeżeli kwestionujesz legalność albo sposób przeprowadzenia przeszukania, możesz skorzystać z przysługujących Ci środków prawnych.
Zażalenie na przeszukanie i zatrzymanie rzeczy
Jeżeli w związku z przeszukaniem lub zatrzymaniem rzeczy doszło do naruszenia Twoich praw, możesz złożyć zażalenie.
Kontroli może podlegać zarówno zasadność i legalność samego przeszukania, jak i sposób jego przeprowadzenia oraz zatrzymanie określonych rzeczy.
W postępowaniu przygotowawczym zażalenie rozpoznaje sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzone jest postępowanie.
Pomoc prawna
Przeszukanie mieszkania lub firmy. Pomoc prawna
Jeżeli masz pytania lub potrzebujesz pomocy w związku z przeszukaniem mieszkania, domu lub biura, skontaktuj się ze mną. Pomagam w pilnych sytuacjach.
Wyjaśnię, jakie prawa Ci przysługują, ocenię sytuację i możliwe ryzyka oraz ustalę, czy sprawa wymaga szybkiej reakcji. Pomogę również określić, jakie dalsze kroki w Twojej sprawie warto podjąć.