Wezwanie na przesłuchanie.
Jak się przygotować?
Wezwanie na przesłuchanie nie musi od razu oznaczać poważnych kłopotów, ale nie warto go lekceważyć.
To, co powiesz na Policji lub w prokuraturze, zostanie zapisane w protokole i może rzutować na dalszy bieg sprawy. Pod wpływem stresu łatwo powiedzieć coś, z czego trudno się będzie później wycofać.
Wiele osób po otrzymaniu wezwania zastanawia się, czy musi się stawić, w jakim charakterze została wezwana, czy musi odpowiadać na pytania i czy warto skonsultować się z adwokatem. Te kwestie dobrze wyjaśnić przed przesłuchaniem.
1
Sprawdź, w jakim charakterze zostałeś wezwany
Przede wszystkim sprawdź, czy zostałeś wezwany jako świadek czy podejrzany.
To ważne, ponieważ w każdej z tych sytuacji masz inne prawa i obowiązki.
Świadek
Zostałem wezwany w charakterze świadka – jakie mam prawa i obowiązki?
- masz obowiązek stawić się na wezwanie i złożyć zeznania (art. 177 § 1 k.p.k.),
- masz obowiązek zeznawać prawdę i nie zatajać żadnych okoliczności – o tym powinien pouczyć Cię przesłuchujący (art. 190 § 1 k.p.k.). Za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy grozi odpowiedzialność karna (art. 233 § 1 k.k.).
Pamiętaj, że masz również prawo:
- odmówić złożenia zeznań, jeżeli jesteś osobą najbliższą dla podejrzanego (art. 182 § 1 k.p.k.),
- odmówić odpowiedzi na pytanie, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić Ciebie lub osobę dla Ciebie najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (art. 183 § 1 k.p.k.),
- ustanowić pełnomocnika, jeżeli tego wymaga ochrona Twoich interesów w toczącym się postępowaniu (art. 87 § 2 k.p.k.).
Podejrzany
Zostałem wezwany w charakterze podejrzanego – jakie mam prawa?
Podejrzany również ma obowiązek stawić się na wezwanie.
Ma jednak znacznie szerszy zakres uprawnień procesowych niż świadek, z których najważniejsze w trakcie przesłuchania to:
- prawo do korzystania z pomocy obrońcy (art. 6 k.p.k. i żądania, aby przesłuchanie odbyło się z jego udziałem (art. 301 k.p.k.),
- prawo do składania wyjaśnień lub odmowy składania wyjaśnień, tj. prawo do milczenia (art. 175 § 1 k.p.k.),
- prawo do odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania bez podania powodów podania powodów (art. 175 § 1 k.p.k.).
Pamiętaj: w przeciwieństwie do świadka jako podejrzany nie masz obowiązku mówienia prawdy.
Treść Twoich wyjaśnień podlega jednak ocenie w zestawieniu z pozostałymi dowodami. To, co powiesz, będzie więc miało istotne znaczenie dla Twojej sytuacji, a nieprzemyślane wypowiedzi mogą utrudnić dalszą obronę.
Dlatego warto dobrze przygotować się do przesłuchania i wcześniej ustalić strategię z obrońcą. Czasem najlepszym rozwiązaniem jest odmowa składania wyjaśnień.
2
Sprawdź termin i nie ignoruj wezwania
Sprawdź dokładnie: datę, godzinę i miejsce przesłuchania.
Jeżeli nie możesz stawić się w wyznaczonym terminie, nie czekaj do dnia przesłuchania. Skontaktuj się z organem, który wysłał wezwanie, wyjaśnij przyczynę nieobecności i poproś o przesłuchanie w innym terminie.
Pamiętaj: nieusprawiedliwione niestawiennictwo świadka może skutkować karą pieniężną, a nawet zatrzymaniem i przymusowym doprowadzeniem.
3
Uporządkuj fakty i zbierz potrzebne dokumenty
Ustal wszystko co wiesz w sprawie. Warto zebrać dokumenty związane ze sprawą, wiadomości SMS, e-maile, zdjęcia lub inne materiały, które mogą mieć znaczenie. Pomocne mogą być również notatki z ważnymi datami, nazwiskami i okolicznościami. Ułatwi to również współpracę z adwokatem.
Dobre przygotowanie pozwala uporządkować fakty, mówić spokojniej i uniknąć chaotycznych wypowiedzi pod wpływem stresu.
Na przesłuchanie zabierz dowód osobisty lub inny dokument tożsamości oraz otrzymane wezwanie.
4
Podczas przesłuchania odpowiadaj spokojnie i konkretnie
Nie musisz odpowiadać natychmiast. Najpierw wysłuchaj pytania i upewnij się, że je rozumiesz. Jeżeli pytanie jest niejasne, możesz poprosić o jego powtórzenie lub wyjaśnienie.
Mów tylko to co pamiętasz. Jeżeli czegoś nie wiesz lub nie pamiętasz, zakomunikuj to. To lepsze niż zgadywanie lub dopowiadanie faktów.
5
Przeczytaj protokół przed podpisaniem
Z przesłuchania zostanie sporządzony protokół.
Nie podpisuj go automatycznie. Przeczytaj go spokojnie i sprawdź:
Sprawdź
- czy zapisano poprawnie Twoje słowa,
- czy nie zostały zapisane w sposób zmieniający ich sens,
- czy nie pominięto ważnych informacji,
- czy daty, nazwiska i liczby są prawidłowe,
- czy odnotowano, że czegoś nie pamiętasz lub nie masz pewności.
Jeżeli protokół zawiera błędy, możesz wnieść uwagi do jego treści.
To ważny moment. Później protokół staje się częścią akt sprawy i może być wykorzystywany na dalszym etapie postępowania.
Czy na przesłuchanie warto przyjść z adwokatem?
Jeżeli zostałeś wezwany jako podejrzany, pomoc obrońcy jest szczególnie ważna.
Przed przesłuchaniem trzeba świadomie zdecydować czy składać wyjaśnienia. Jeżeli tak, warto wcześniej ustalić, co powiedzieć, żeby sobie nie zaszkodzić. W niektórych przypadkach bezpieczniejszym rozwiązaniem na tym etapie może być skorzystanie z prawa do milczenia.
Z pomocy adwokata warto skorzystać również wtedy, gdy zostałeś wezwany jako świadek.
Wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka to nie zawsze powód do niepokoju, jednak nie warto tego bagatelizować. W praktyce zdarzają się sytuacje, w których świadek staje się następnie podejrzanym.
Dlatego jeżeli sprawa może dotyczyć także Ciebie, warto dobrze przygotować się do przesłuchania.
Adwokat może pomóc świadkowi przede wszystkim:
- wyjaśnić, jakie prawa i obowiązki przysługują mu podczas przesłuchania,
- ocenić ewentualne ryzyko,
- uporządkować fakty i istotne okoliczności,
- przygotować się do przesłuchania,
- zadbać o ochronę interesów świadka w ramach postępowania.
Pomoc prawna
Wezwanie na przesłuchanie. Pomoc prawna
Jeżeli zostałeś wezwany na przesłuchanie jako podejrzany albo świadek, skontaktuj się ze mną przed terminem czynności.
Przeanalizuję Twoją sytuację, ocenię ryzyka i wyjaśnię, jakie prawa Ci przysługują. Pomogę Ci się przygotować, a także w razie potrzeby będę Ci towarzyszyć podczas przesłuchania.