Zatrzymanie lub aresztowanie.
Co robić?
Zatrzymanie to sytuacja, która niemal zawsze wywołuje silny stres. Pojawia się dużo pytań, odpowiedzi jest niewiele, a kolejne decyzje mogą zapadać bardzo szybko.
Pierwsze godziny często są kluczowe dla dalszego biegu sprawy. Dlatego trzeba działać szybko. Ważne jednak, aby nie działać pochopnie i zachować spokój.
W takiej sytuacji pomoc najbliższych jest bardzo ważna. Rodzina może skontaktować się z adwokatem, przekazać najważniejsze informacje i zadbać o to, aby zatrzymany nie został sam w pierwszych godzinach sprawy.
Zatrzymanie na 72h
Ile może trwać zatrzymanie?
Zatrzymanie jest ograniczone ścisłymi terminami. Przepisy określają, ile czasu mają organy ścigania i sąd na podjęcie dalszych decyzji. Dla obrony to również czas, w którym trzeba działać szybko i ułożyć strategię.
Zatrzymanie może trwać maksymalnie 72 godziny.
48 H
Od chwili zatrzymania
To czas, w którym sprawa szybko nabiera tempa.
W tym czasie przeprowadzane są czynności z udziałem zatrzymanego, przedstawiane są mu zarzuty i odbierane wyjaśnienia.
Ważne jest, aby zatrzymany miał możliwość porozmawiania z obrońcą jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem.
W ciągu 48 h prokurator podejmuje decyzję, czy:
- zwolnić zatrzymanego,
- czy skierować do sądu wniosek o zastosowanie tymczasowego aresztowania.
24 H
Od przekazania sprawy do sądu
Jeżeli prokurator skieruje wniosek o tymczasowe aresztowanie, zatrzymany trafia do dyspozycji sądu.
Od tego momentu biegną kolejne 24 godziny.
W tym czasie sąd musi rozpoznać wniosek prokuratora i podjąć decyzję, czy zastosować tymczasowe aresztowanie.
Posiedzenie aresztowe
Jeżeli prokurator złoży wniosek o tymczasowe aresztowanie, sąd rozpoznaje go na posiedzeniu aresztowym.
To wtedy zapada decyzja, czy zatrzymany trafi do aresztu, czy zostanie zwolniony. Sąd może też zastosować środki wolnościowe, takie jak poręczenie majątkowe czy dozór Policji.
Udział adwokata w posiedzeniu aresztowym jest istotny. Obrońca może przedstawić sądowi sytuację zatrzymanego, odnieść się do argumentów prokuratora i wskazać, dlaczego areszt nie jest konieczny.
Obrońca może też przekonać sąd, że do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania wystarczający będzie inny środek, taki jak wspomniane poręczenie majątkowe.
Jakie prawa ma zatrzymany?
Zatrzymanemu przysługują konkretne prawa. Warto je znać i wiedzieć jak reagować.
01
Prawo do informacji o przyczynach zatrzymania
Zatrzymany ma prawo wiedzieć, za co został zatrzymany.
Funkcjonariusze powinni natychmiast poinformować go o przyczynach zatrzymania i o przysługujących mu prawach (art. 244 § 2 k.p.k.).
02
Prawo do kontaktu z adwokatem
Zatrzymany ma prawo żądać kontaktu z adwokatem (art. 245 § 1 k.p.k.).
Policja na jego żądanie powinna niezwłocznie umożliwić mu kontakt z obrońcą, a także bezpośrednią z nim rozmowę.
To jedno z najważniejszych praw.
03
Prawo do zawiadomienia najbliższej osoby
Na żądanie zatrzymanego organ powinien zawiadomić wskazaną przez niego osobę najbliższą (art. 245 § 3 k.p.k.).
Zawiadomienie o zatrzymaniu powinno być przekazane niezwłocznie.
04
Prawo do milczenia
Zatrzymany ma prawo składać wyjaśnienia, odmówić ich składania albo odmówić odpowiedzi na konkretne pytania (art. 175 § 1 k.p.k.).
Decyzję o złożeniu wyjaśnień warto skonsultować z obrońcą, który oceni ryzyko. Nieprzemyślane wyjaśnienia mogą rzutować na dalszy przebieg sprawy.
Podejrzany może żądać przesłuchania z udziałem ustanowionego obrońcy (art. 301 k.p.k.) i wstrzymać się ze składaniem wyjaśnień do czasu konsultacji z nim.
05
Prawo do pomocy medycznej
Jeżeli zatrzymany przyjmuje leki, jest w trakcie leczenia albo jego stan zdrowia wymaga interwencji, trzeba to od razu zgłosić.
Zatrzymany ma prawo do pierwszej pomocy medycznej, o czym należy go pouczyć (art. 244 § 2 k.p.k.).
05
Zażalenie na zatrzymanie
Zatrzymany może złożyć do sądu zażalenie na zatrzymanie (art. 246 § 1 k.p.k.). W zażaleniu zatrzymany może żądać zbadania czy zatrzymanie było zasadne, legalne i prawidłowo przeprowadzone.
Jak pomóc osobie zatrzymanej?
W pierwszych godzinach łatwo działać pod wpływem emocji. Warto jednak skoncentrować się na kilku podstawowych krokach, które pozwolą szybko uporządkować sytuację i zapewnić zatrzymanemu właściwe wsparcie.
1.
Ustal podstawowe informacje
Jeżeli jest taka możliwość, ustal: dokąd został przywieziony zatrzymany i jaka jednostka prowadzi czynności. Warto zapisać wszystkie informacje, które mogą ułatwić kontakt z adwokatem.
2.
Skontaktuj się z adwokatem
To najważniejszy krok. Zatrzymany potrzebuje obrońcy, który oceni jego sytuację procesową, ustali z nim strategię obrony i zadba o jego prawa już od pierwszych czynności.
3.
Nie staraj się samodzielnie wyjaśnić sprawy
Nie próbuj samodzielnie wyjaśniać sprawy na Policji ani w prokuraturze. Nie tłumacz sytuacji za zatrzymanego. Dalsze działania najlepiej powierzyć obrońcy.
Tymczasowe aresztowanie – co dalej?
Jeżeli sąd zastosował tymczasowe aresztowanie, warto pamiętać, że taka decyzja nie przesądza o winie. Areszt ma zabezpieczyć postępowanie, a nie zastępować wyrok.
Tymczasowe aresztowanie to najsurowszy środek zapobiegawczy i nie może być stosowany automatycznie. Decyzja o jego zastosowaniu musi opierać się na konkretnych przesłankach.
Dlatego rola obrońcy na tym etapie jest równie ważna. Adwokat analizuje postanowienie sądu, sprawdza, na jakich podstawach oparto decyzję o areszcie i ocenia, czy rzeczywiście istniały wystarczające podstawy do jego zastosowania.
7 DNI
Termin na zażalenie
Na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania przysługuje zażalenie.
Termin wynosi 7 dni od zastosowania tymczasowego aresztowania. To termin, którego nie można przeoczyć. Zażalenie pozwala zakwestionować rozstrzygnięcie sądu i przedstawić argumenty przemawiające za uchyleniem tymczasowego aresztowania lub jego zmianą na środek wolnościowy.
Jak długo może trwać tymczasowe aresztowanie?
Do 3 miesięcy
Pierwsza decyzja sądu
Gdy sąd po raz pierwszy stosuje tymczasowe aresztowanie, może zastosować je na okres nie dłuższy niż 3 miesiące (art. 263 § 1 k.p.k.).
Do 12 miesięcy
Jeżeli ze względu na szczególne okoliczności nie można było ukończyć postępowania przygotowawczego w terminie 3 miesięcy, sąd może przedłużyć tymczasowe aresztowanie na okres, który łącznie nie może przekroczyć 12 miesięcy (art. 263 § 2 k.p.k.).
Do 2 lat
Łączny okres stosowania tymczasowego aresztowania do chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji nie może przekroczyć 2 lat (art. 263 § 3 k.p.k.).
Powyżej 12 miesięcy lub 2 lat
w wyjątkowych sytuacjach
W wyjątkowych sytuacjach jest możliwe przedłużenie tymczasowego aresztowania ponad wskazane w przepisach limity, o czym orzeka sąd apelacyjny (art. 263 § 4 k.p.k.).
Taka konieczność może powstać w związku z:
- zawieszeniem postępowania karnego,
- koniecznością ustalenia lub potwierdzenia tożsamości oskarżonego,
- koniecznością przeprowadzenia czynności dowodowych w sprawie o szczególnej zawiłości lub poza granicami kraju,
- celowym przewlekaniem postępowania przez oskarżonego.
Adwokat • BYTOM • KATOWICE
Tymczasowe aresztowanie.
Pomoc prawna
Tymczasowe aresztowanie nie przesądza o wyniku sprawy a obrona nie kończy się wraz z decyzją sądu o areszcie. To środek stosowany na czas postępowania, który powinien zostać uchylony albo zmieniony, gdy przestają istnieć powody jego stosowania lub pojawiają się nowe okoliczności w sprawie.
Tutaj istotna jest rola adwokata. Obrońca na bieżąco analizuje sytuację procesową klienta, sprawdza, czy argumenty za aresztem są nadal aktualne i wskazuje okoliczności, które mogą przemawiać za jego uchyleniem lub zmianą na środki wolnościowe.
Ważne jest dalsze reagowanie na rozwój sprawy i każdą zmianę okoliczności, która może skrócić czas aresztu.
Na każdym etapie postępowania obrońca może złożyć wniosek o uchylenie tymczasowego aresztowania lub jego zmianę na środki wolnościowe, takie jak dozór Policji, poręczenie majątkowe czy zakaz opuszczania kraju.
Pilna pomoc
Bliska osoba została tymczasowo aresztowana?
Udzielam pilnej pomocy w sprawach karnych. Skontaktuj się ze mną, aby omówić dalsze kroki.